Zorglogistiek, hoe doe je dat in een ziekenhuis?

Mijn vorige blog gaat over wat zorglogistiek is. Nu schrijf ik over hoe een ziekenhuis de zorgvraag van patiënten organiseert: de juiste zorg met de juiste “dingen”, op de juiste plaats, door de juiste zorgverlener(s), in de juiste hoeveelheid tegen “juiste” kosten. Welke zorglogistieke problemen kunnen optreden en wat kan je daar aan doen? Ik sluit af met het pleiten voor een gezamenlijke zorglogistieke taal. Daarover natuurlijk in latere blogs meer..

Wat wil een patiënt?
Ziekenhuizen zijn er al een tijd mee bezig om de patiënt centraal te stellen. Als patiënt denk je dan aan: veilige zorg, gastvrijheid, goede informatie, korte wachttijden, zo weinig mogelijk naar het ziekenhuis en uiteraard: beter worden of zo min mogelijk klachten als eindresultaat. Het omarmen van het zorgconcept Planetree helpt veel ziekenhuizen om ervoor te zorgen dat de patiënt echt centraal komt te staan in de organisatie. Maar het vinden van het evenwicht tussen de soms moeilijk verenigbare doelstellingen is een lastige taak.

Het organiseren van de beantwoording van de zorgvraag
De manier waarop veel ziekenhuizen zorgvragen coördineren is door specialismen en gelijksoortige activiteiten bij elkaar te brengen: chirurgie, urologie, oogheelkunde, cardiologie, lab, radiologie, etc. Op deze manier is de kennis over één vakgebied bij elkaar gebracht. Om aan de zorgvraag van de patiënt te voldoen gaat de patiënt vaak langs meerdere afdelingen, niet altijd fysiek, maar ook qua gegevens. Om dit te illustreren het volgende plaatje (de gekleurde lijntjes zijn fictieve routes van patiënten door de organisatie):

Zorglogistieke problemen en oplossingen
Deze manier van organiseren heeft als nadeel dat de specialismen afzonderlijk van elkaar de zorgvragen proberen te beantwoorden. Dit kan leiden tot allerlei afstemmingsproblemen zoals wachttijd, “onnodige” zorg en versnipperde informatie.

Gelukkig is er voor het laatste probleem een Elektronisch Patiënten Dossier (EPD). Een goed voorbeeld is het EPD Epic dat informatie stroomlijnt rondom de patiënt in plaats van rondom specialismen.

Ziekenhuizen zijn ook bezig met het uitwerken van zorgpaden. Dit is een routekaart voor de patiënt over de afdelingen heen, op medische aandoening in plaats van specialisme. Michael Porter schrijft daarover in zijn boek Redefining Healthcare: “We moeten de waarde binnen het zorgproces bepalen, deze meetbaar en vergelijkbaar maken om concurrentie waardevol en mogelijk te maken. De zorg moet georganiseerd worden rond de medische aandoening en we moeten meten op uitkomst.”

Think like there is no box
Dus eigenlijk is dit “outside the box” denken. Of nog verder.. zoals Walt Disney zei: “Don’t think outside the box! Once you say that, you’ve established that there is a box. Think like there is no box!” (uit: How to be like Walt, Pat Williams met Jim Denney). Maar wat is logistiek zonder in hokjes te denken? In de logistiek worden processen nota bene uitgebeeld als “black boxes”, kijk maar naar het plaatje! Volgens mij hebben we een gezamenlijke taal nodig die aansluit bij de zorg.

Gezamenlijke zorglogistieke taal
De beschreven zorgpaden met de processtappen in hokjes met pijlen ertussen zijn prachtig: het schept duidelijkheid. Het is een eerste stap. Maar is dat zorglogistiek verbeteren?  Om echt te kunnen verbeteren heb je gezamenlijke doelen nodig. Om die doelen te kunnen bepalen wil je dat patiënten en zorgverleners herkenning vinden in de zorgprocessen. Veel ziekenhuizen hebben een logistieke verbetermethode uit de industrie omarmd zoals Lean, Lean Six Sigma, Theory of Constraints (TOC) en of Productive Ward.

Als we ons inzetten voor een zorglogistieke verbetermethode in een gezamenlijke taal van patiënten, zorgverleners, zorgverzekeraars en andere belanghebbenden dan denk ik dat we goud in handen hebben!

2 reacties op “Zorglogistiek, hoe doe je dat in een ziekenhuis?

  1. Hallo Laura, ik deel je pleidooi voor een gemeenschappelijke taal. Het rijtje methoden dat je noemt is natuurlijk niet uitputtend… denk aan Procesherrichting, Werken zonder wachtlijst, Business process redesign. Productive ward is niet veel anders dan een slim uitgewerkte Lean aanpak. Ik mis ook een methode in je rijtje: zorgpaden (had je vast van me verwacht….). Zorgpaden is een poging om bestaande methoden te bundelen, het beste er uit te combineren, en in een voor de zorg herkenbare taal te zetten. Zie ook www. e-p-a.org.
    Helaas is gebrek aan gemeenschappelijke taal niet de enige uitdaging. Er zijn nog steeds mensen die volhouden dat je per se 1 methode moet kiezen. Hier heb ik duidelijke mening over, zie mijn blog http://www.rubenvanzelm.wordpress.com

    Groeten, Ruben

  2. Hoi Ruben, bedankt voor je reactie! Een drijfveer voor mijn blog is inderdaad het feit dat er veel discussie is over welke verbetermethode je zou moeten gebruiken in de zorglogistiek. Je zou kunnen zeggen dat uit meningsverschillen de waarheid ontspringt, maar in dit geval is niet één waarheid denk ik! Het wekt wel verwarring bij zorgprofessionals als er steeds andere termen en definities gebruikt worden. De ene keer een zorgpad, dan een procesbeschrijving, dan de TOC-methode, dan ordermanagement. Wat dat betreft helpt het wel als een zorginstelling kiest voor één verbetermethode.

    Maar tegelijkertijd kies je de verbetermethode ook afhankelijk van het zorglogistieke probleem. En dat verschilt per proces, afdeling en patiëntengroep. Als ik jouw blogs(leuk!!) zo lees deel jij deze mening toch? Vandaar ook mijn keuze voor “Visie op zorglogistiek” om de scope wat groter te maken. Ik zie in de ideale wereld een zorglogistieke verbetermethode voor me die in de taal is van de zorg (zoals zorgpaden inderdaad maar ook begrijpelijk voor patiënten en andere partijen) een verandering in organisatiestructuur teweeg brengt (horizontaal organiseren in ketens) en je als zorginstelling kunt sturen op het proces van de patiënt (strategisch, tactisch en operationeel) en we kunnen meten op uitkomsten!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>